Mevzuat

Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği

Gıda mevzuatımızın yeniden oluşturulması amacıyla 1995 yılında yayınlanan 56 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararname'de çıkarılması öngörülen "Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği" 16.11.1997 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Gıda maddelerinin üretimi, katkı maddelerinin kullanımı ve ablajlanması ile ilgili temel kuralları düzenleyen Yönetmelik, çıktığı tarihten bugüne kadar çeşitli değişiklikler yapılarak son halini almıştır.

Yönetmeliğin Kapsamı

Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği özetle; gıda maddelerinin üretiminden başlayarak tüketiciye sunulmasına kadar geçen bütün aşamalarda yapılması zorunlu olan işlemleri kapsamaktadır.

Yönetmeliğin Kapsamına Giren İşlemler şunlardır:

1- Gıda katkı maddeleri,

2- Gıda aroma maddeleri,

3- Bulaşanlar,

4- Pestisit kalıntıları,

5- Hayvansal gıdalarda veteriner ilaç kalıntıları,

6- Gıda hijyeni,

7- Gıda maddesi üreten işyerlerinin taşıması gereken özellikler,

8- Ambalajlama ve etiketleme-işaretleme kuralları,

9- Gıdaların taşınması ve depolanması,

1- Numune alma ve analiz metodları.

Yönetmeliğin Amaçları:

1- Üretici ve tüketici menfaatleri ile halk sağlığını korumak,

2- Gıda maddelerinin tekniğine uygun ve hijyenik şekilde:

Üretimi,

Hazırlanması,

İşlenmesi,

Muhafazası,

Depolanması,

Taşınması,

Pazarlanması,

işlemlerini sağlamak üzere gıda maddelerinin özelliklerini belirlemek.

Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği başlıca aşağıdaki bölümlerden oluşmaktadır:

Gıda Katkı Maddeleri Bölümü

Gıdalarda kullanılan tatlandırıcılar, renklendiriciler ve bunların dışındaki katkı maddeleriyle ilgili esasla ile gıda katkı maddelerinin sağlık kriterleri hakkındaki düzenlemelerin nasıl olacağı belirtilmektedir.

Gıda Aroma Maddeleri

Gıdalarda aroma maddelerinin kullanımı, aroma maddelerinin neler olduğu, toksik özelliği olan maddelerin azami hangi miktarlarda gıdaların içerisinde bulunabileceği hususları yeralmaktadır.

Bulaşan Maddeler

Gıda maddelerinde bulunan istenmeyen maddelerin kabul edilebilir en yüksek değerleri belirtilmektedir.

Zirai İlaç (Pestisit) Kalıntıları

Tarımsal ürünlerde kabul edilebilir zirai mücadele ilaçlarına ait kalıntıların azami değerleri, belirli bir ambalaj kullanılmadan üreticiye sunulan tarım ürünlerine ait etiketlerde hasat bölgesi, üretici adı ve adresi bulundurma mecburiyeti ile bu tür gıdalardaki üretici ve satıcı sorumlulukları yeralmaktadır.

Veteriner İlaçları Tolerans Düzeyleri

Hayvana uygulanan bir veteriner ilacının, o hayvanın insan gıdası olarak değerlendirilen dokularında bulunmasına izin verilen düzeyler hakkında yayınlanacak tebliğ belirtilmektedir.

Gıda Hijyeni

Gıda maddesi üretiminde kullanılan hammaddenin sağlandığı alanlarla ilgili kurallar, gıdaların işlenmesi ile ilgili kurallar, kontrol işlemleri ve kontrol sisteminin uygulama aşamaları yeralmaktadır.

Gıda Maddeleri Üreten İşyerlerinin Taşıması Gereken Özellikler

Gıda maddesi üreten işyerlerine 1.7.1996 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan "Gıda Üretim ve Satış Yerleri Hakkında Yönetmelik" hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir.

Ambalajlama ve Etiketleme-İşaretleme

Ambalajlama ile ilgili kurallar, ambalaj materyallerinin genel özellikleri, kağıt esaslı ambalaj materyallerinin kullanımıyla ilgili kurallar, metal esaslı ambalaj materyallerinin kullanımı ile ilgili kurallar, cam ambalaj materyallerinin kullanımı ile ilgili kurallar, plastik esaslı ambalaj materyallerinin kullanımı ile ilgili kurallar, etiketleme ile ilgili kurallar yeralmaktadır.

Gıdaların Taşınması ve Depolanması

Gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili asgari teknik ve hijyenik kurallar belirtilmektedir.

Yönetmelikte Hüküm Bulunmayan Haller

Yönetmelikte yeralmayan hususların, Yönetmeliğe aykırı olmayacak şekilde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nca düzenleneceği belirtilmektedir. Bu hükümden Yönetmeliğe ilave düzenlemeler geleceği anlaşılmaktadır.

Numune Alma ve Analiz Metodları

Numune alma planın uygulanması sırasında izlenecek aşamalar belirtilmekte, analiz metodlarının Yönetmeliğin ürünlere ait bölümleri belirlendikten sonra yayınlanacağı hükmü yeralmaktadır.

Tescil ve Denetim

Gıda maddelerini üreten ve satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim sırasında bu yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

Uygulama ve Denetim

Bu yönetmeliğin uygulanması ile ilgili düzenlemeler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müşterek olarak hazırlanacak tebliğlerle yapılacaktır.

Not: Yönetmelik ekinde; gıda maddeleri, gıda katkı maddeleri ve ambalaj maddeleri ile ilgili teknik özellikleri gösteren 24 adet liste yeralmaktadır.