Mevzuat

KUŞADASI TİCARET ODASI TAHKİM, UZLAŞTIRMA, HAKEMBİLİRKİŞİLİK YÖNETMELİĞİ

I. GENEL HÜKÜMLER

Madde 1- Kuşadası Ticaret Odası nezdinde, 5174 sayılı Kanunun 12. maddesine dayanılarak ticari ve sınai anlaşmazlıkların uzlaştırma veya tahkim usullerine göre sona erdirilmesi amacı ile bu Yönetmelik hükümleri uyarınca, Uzlaştırma, Tahkim ve Hakem Bilirkişilik olmak üzere üç müessese kurulmuştur.

Madde 2- Bu hizmetten yararlanmak için, taraflardan hiç olmazsa birinin Kuşadası Ticaret Odası üyesi olması şarttır.

Bu şartın gerçekleşmediği durumlarda, hizmetin sunulması Oda Yönetim Kurulunun iznine bağlıdır. İznin verilmemesi halinde, gerekçe açıklanmaz.

Madde 3- İşbu Yönetmelikle öngörülen usuller birbirlerinden tamamen bağımsızdır. Tahkim yoluna müracaat için önceden uzlaştırmaya başvurmak gerekmeyeceği gibi uzlaştırmaya müracaat da bunun sonuçsuz kalması halinde tahkim yoluna başvurulacağı hususunda bir anlaşmayı ifade etmez.

Taraflar arasındaki tahkim anlaşması uzlaştırma yoluna başvurmaya engel olmaz.

Madde 4- Uzlaştırıcı, hakem ve hakem bilirkişiler Oda Meclisi tarafından saptanır. Bunlar arasında yeter sayıda hukukçular, mali konular uzmanları ve Oda Meclisince kişilikleri veya uzmanlıkları bakımından yararlı görülecek kişiler bulundurulur.

Uzlaştırıcı, Hakem ve Hakem Bilirkişilerin adları bir liste halinde Oda tarafından ilan edilir. Bu listenin ne şekilde oluşturulacağı özel bir Yönetmelikle düzenlenir.

Madde 5- Oda nezdinde işbu Yönetmelik hükümlerinde öngörülen hizmetlerin yerine getirilmesi için bir Tahkim Bürosu kurulur.

Tahkim Bürosunun teşkilatı Oda Personel Yönetmeliği ile düzenlenir.

II. UZLAŞTIRMA

Madde 6- Uzlaştırma usulünün başlaması için tarafların veya taraflardan birinin Kuşadası Ticaret Odası Tahkim Bürosuna dilekçe ile müracaatta bulunması ve masraf tarifesindeki kayıt ücretinin ödenmesi gerekir.

Taraflardan sadece biri uzlaştırma yoluna müracaat etmişse, dilekçesine uzlaştırma istediği taraf sayısı kadar suret ekler.

Uzlaşmanın sağlanması için anlaşmazlık konusu gereken ölçüde açıklanmalı ve ilgili belgeler dilekçeye eklenmelidir.

Madde 7- Taraflardan sadece biri uzlaştırma yoluna başvurmuşsa Büro diğer tarafa veya taraflara dilekçenin bir suretini tebliğ eder ve tebellüğ tarihinden itibaren 5 iş günü içinde:

a- Uzlaştırma usulünün uygulanmasını kabul ettiğini,

b- Konu ile ilgili açıklamaları ve görüşünü,

c- Kuşadası Ticaret Odasının uzlaştırmaya ilişkin masraf tarifesine uymayı taahhüt ettiğini,

yazılı olarak beyan etmesini ve bu yazıya uzlaştırmaya yardımcı olacak bütün belgeleri eklemesini bildirir.

Diğer taraf, uzlaştırmayı reddeder veya yukarıdaki şartları yerine getirmezse, Büroca uzlaştırmaya müracaat eden tarafa uzlaştırma usulünün yürütülemeyeceği bildirilir.

Taraflar uzlaştırma usulünden her zaman vazgeçebilirler.

Madde 8- 7’nci maddedeki şartlar yerine getirilince Büro dosyayı bu Yönetmeliğin 4.ncü maddesindeki listeden seçeceği üç uzlaştırıcı adayını Oda Yönetim Kuruluna sunar.

Yönetim Kurulunun bu adaylar arasından seçeceği uzlaştırıcı, taraflara iadeli taahhütlü mektupla tebliğ edilir ve itirazları varsa tebellüğ tarihinden itibaren 5 işgünü içinde bildirmeleri istenir.

Taraflar 4’ncü maddedeki listedeki bir kişi üzerinde kendileri anlaşırlarsa, uzlaştırıcı bu şahıs olur. Tarafların liste dışında bir kişinin uzlaştırıcılığı üzerinde anlaşmaları halinde bu kişinin uzlaştırıcılık yapması Oda Yönetim Kurulunun kabulüne bağlıdır. Red halinde gerekçe açıklanmaz.

2’nci fıkra hükmüne göre seçilen uzlaştırıcıya itiraz edilmesi halinde, aynı usul ile seçilecek diğer bir uzlaştırıcı taraflara bildirilir. Bu uzlaştırıcıya da itiraz edilir ve taraflar üzerinde mutabık kaldıkları bir kişiyi bildirmezlerse uzlaştırma prosedürü düşer.

Uzlaştırmanın bu şekilde sonuçsuz kalması o anlaşmazlık için yeniden uzlaştırma yoluna başvurmaya engel değildir.

Madde 9- Uzlaştırıcının faaliyete başlamasından önce, uzlaştırma için tarifede öngörülen ücret ve masrafların tamamının ödenmesi gerekir.

Bu meblağ en geç uzlaştırıcının taraflarca kabulünden itibaren 5 iş günü içinde Oda Veznesine yatırılmazsa uzlaştırmadan vazgeçilmiş sayılır.

Madde 1- Uzlaştırıcı, tarafların görüşlerini dosya üzerinden inceler. Tarafları dinleyebileceği gibi gerekli gördüğü noktalarda yazılı açıklamalarda bulunmalarını ve başka belgeler vermelerini de isteyebilir.

Uzlaştırıcı, uzlaşma için gerekli olabilecek başkaca girişimlerde de bulunabilir.

Madde 11- Uzlaştırıcı, uzlaşma taslağını 9’ncu maddedeki yükümlülüğün yerine getirilmesinden itibaren bir ay içinde tamamlar.

Yönetim Kurulu bu süreyi uzlaştırıcının talebi üzerine uzatabilir. Ancak uzlaştırma süresi 3 ayı geçemez.

Uzlaştırıcının hazırladığı uzlaşma metni, bizzat uzlaştırıcı tarafından veya Büroca taraflara yazılı olarak imza mukabilinde ya da iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilir. Uzlaştırma metninin bir sureti tahkim bürosunda muhafaza edilir. Taraflar uzlaşma metninin kendilerine tebliğinden itibaren 5 iş günü içinde uzlaşmayı, metni imzalamak veya beyanda bulunmak suretiyle kabul ederler.

Taraflar uzlaşma taslağını kabul etmezlerse uzlaştırıcının görevi sona erer.

Madde 12- Uzlaştırma usulünün devamı sırasında tarafların yaptıkları beyanlar veya teklifler sonradan hakem veya Devlet Mahkemeleri önünde görülebilecek davalarda kullanılamaz.

III.TAHKİM YARGILAMASI

Madde 13- Anlaşmazlığın tahkim usulü ile çözümlenmesi, tarafların HUMK 516 ve 517’nci maddeleri hükümlerine uygun olarak anlaşmaları ile mümkündür.

Taraflar arasındaki tahkim anlaşmasında uyuşmazlığın İstanbul Ticaret Odası’nın Tahkim Yönetmeliği uyarınca çözümleneceği hususunun açık olarak yer alması gerekir.

Tahkim usulüne başvurmak için tarifedeki başvurma harcının Oda veznesine ödenmesi şarttır. Başvuru harcının ödenmesini takiben Tahkim başvurusu karşı tarafa bildirilir. Bu bildirimle ilgili olarak 5 iş günü içerisinde Tahkim Bürosu’na başvurulabilir.

Tahkim sözleşmesi veya tahkim şartının olmadığı durumlarda; taraflardan biri Tahkim Bürosu’na müracaat ederek, diğer tarafa anlaşmazlığın Tahkim yolu ile çözümlenmesi için bildirim yapılmasını yazılı olarak isteyebilir.

Tahkim Bürosu, istemin bir suretini diğer tarafa (ve taraflara) imza mukabili tevdii ya da iadeli taahhütlü olarak tebliğ eder ve anlaşmazlığın tahkim yoluyla halli kabul ediliyor ise bu hususun 5 iş günü içinde Tahkim Bürosu’na yazılı olarak bildirmesini ister. Diğer tarafın kabulünü yazı ile bildirmesi üzerine tahkim usulü başlar.

Madde 14- Tahkim anlaşmasında bu Yönetmelik hükümleri ile bağdaşmayan hususlar mevcut ise Büro, taraflara gerekçeli olarak Oda’nın tahkim yargılamasını uygulamayacağını bildirir. Bu bildirim, imza mukabilinde ya da iadeli taahhütlü mektupla olur. Tarafların Oda’nın tahkim yargılamasını kabul ettiklerini yazı ile bildirmeleri, Yönetmelik hükümlerine de uymayı kabul ettikleri anlamını taşır.

Madde 15- Tahkim usulüne başvurma anında dava açılmış sayılır.

Madde 16- Tahkim usulünün yürütülmesi için bu Yönetmeliğin 2’nci ve 14’ncü maddelerinde öngörülmüş olan şartların gerçekleşmiş olduğuna Tahkim Bürosu’nun karar vermesi lazımdır.

Birinci fıkradaki şartların gerçekleşmesi halinde, Tahkim Bürosu Hakem Mahkemesinin kurulması için gerekli işlemleri yapar. Aksi halde şartların gerçekleşmemiş olduğu yolundaki kararını taraflara imza mukabili tevdii ya da iadeli taahhütlü olarak tebliğ eder. Bu karara karşı tebellüğ tarihinden itibaren 5 iş günü içinde Yönetim Kuruluna itiraz edebilir. Yönetim Kurulu itirazdan itibaren 7 iş günü içerisinde kararını verir.

Madde 17- Hakem Mahkemesi kural olarak üç hakemden oluşur.

Bu yönetmeliğin 4’ncü maddesinde sözü geçen listedeki birinci Hakem Listesinde sırası gelen hakem, biri tacirler biri de uzmanlar listesinden olmak üzere iki hakem seçer.

Taraflar anlaşarak Hakem Mahkemesinin diğer iki hakemini veya bütün hakemleri kendileri tayin edebilirler. Bu halde hakemlerden birinin bu Yönetmeliğin 4’ncü maddesindeki listeden seçilmesi gerekir.

Tarafların anlaşmaları halinde Birinci Hakem Listesinde sırası gelen hakem veya taraflarca 4’ncü maddedeki listeden seçilecek hakem anlaşmazlığı tek hakem olarak halledebilir.

Taraflarca adı geçen liste dışından seçilen hakemlerin vazife görmeleri Oda Meclisi’nin onayına bağlıdır.

Hakem Mahkemesinin üç hakemden oluşması halinde, Birinci Hakem Listesinden bir hakem mevcut ise o hakem, hakemlerden sadece birisi bu Yönetmeliğin 4’ncü maddesinde belirtilen listeden seçilmişse o hakem, hakemlerin tümü Birinci Hakem Listesi içinden veya dışından seçilmişse hakemlerin kendi aralarında seçecekleri hakem mahkeme başkanı olur.

Madde 18- Hakem Mahkemesinin kurulmasından sonra hakemlerin isimleri taraflara imza mukabili bildirilir ya da iadeli taahhütlü olarak tevdii edilir.

Hakemlerin reddi hususunda HUMK m.521 hükümleri uygulanır.

Hakem Mahkemesinin kuruluşundan sonra red, ölüm, ehliyet kaybı, çekilme gibi sebeplerle, bir veya daha fazla hakemin görevlerini yapamayacak duruma gelmeleri halinde, Hakem Mahkemesi 17’nci madde hükmüne uygun olarak tamamlanır.

Madde 19- Hakem Mahkemesinin teşekkülünden sonra davacı dava dilekçesini Tahkim Bürosu’na tevdii eder.

Dava Dilekçesi:

a. Tarafların isim ve ikametgahlarını,

b. Tahkim anlaşmasını,

c. Maddi vakıaları ve hukuki sebepleri,

d. Davacının netice-i talebini

ihtiva eder.

Davacı ayrıca Gider ve Ücret Yönetmeliği hükümlerine göre Tahkim Bürosunca hesaplanacak avans niteliğindeki tahkim masrafları ile hakem ücretini Oda Veznesine yatırır.

Madde 2- Hakem mahkemesi dava dilekçesini imza mukabilinde veya iadeli taahhütlü olarak davalıya veya davalılara Tahkim Bürosu marifetiyle tebliğ ettirerek cevap için münasip bir süre tayin eder.

Bu süre tebliğ tarihinden itibaren 1 iş gününü geçemez.

Madde 21- Cevap layihasında davalı,

a. Davacı tarafından ileri sürülen vakıalar ve hukuki sebep hakkındaki cevaplarını,

b. Açık olarak savunmasını bildirir.

Davalı cevap layihasına bütün savunma delillerini ekler.

Taraflar 2.layihalarını, cevap layihası ve davacının ikinci layihasının tebliğinden itibaren 5 iş günü içinde vermek zorundadırlar. Bu süre Hakem Mahkemesince 1 iş gününe kadar uzatılabilir.

Yukarıda belirtilenler dışında layiha verilmesi Hakem Mahkemesi kararıyla olur. Taraflardan birinin böyle bir layihası kabul edilince diğer tarafa da layiha verme imkanı tanınır. Süre açısından yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.

Taraflar dava dilekçesi ve cevap layihası dışında verecekleri layihalarına bunlara ilişkin bütün delillerini eklerler.

Davalı Tahkim anlaşması kapsamına giren karşı davasını cevap süresi içinde Tahkim Bürosu’na bildirmelidir. Davacı karşı davaya cevabını 2. layihasında bildirir. Karşı dava açıldığı takdirde bu dava için de Hakem Ücretleri ve Yargılama Giderleri Yönetmeliği uygulanır.

Süresinde verilmeyen layihalar ancak, tarafların anlaşması şartı ile dikkate alınabilir.

Madde 22- Tahkim anlaşmasında aksi kararlaştırılmış olmadıkça hakemler hakkaniyete göre hüküm verebilirler.

Taraflar, Hakem Mahkemesinin Türk Kanunlarına veya bir yabancı kanuna göre karar vermesi hususunda anlaşabilirler.

Madde 23- Yargılama Türkçe olarak yürütülür.

Hakem Mahkemesi özel durumlarda yargılamanın yabancı bir dille yürütülmesine karar verebilir.

Madde 24- Hakem Mahkemesinin toplantı yeri İstanbul Ticaret Odası’nın bulunduğu yerdir.

Hakem Mahkemesi önündeki yargılama gizlidir. Yargılama tarafların anlaşması ve Hakem Mahkemesinin kararı ile aleni olarak yürütülebilir.

Madde 25- Hakem Mahkemesinin önünde uygulanacak usul kuralları HUMK’un emredici hükümlerine aykırı olmadıkça tarafların anlaşması suretiyle tespit edilebilir.

Taraflar tespit etmedikçe ve bu Yönetmelikte düzenlenmiş olmadıkça uygulanacak usul kuralları Hakem Mahkemesince saptanır.

Madde 26- Hakem Mahkemesi tarafların ileri sürdüğü maddi vakıalar ve deliller dışında, anlaşmazlığın çözümüne yararlı olacak başkaca maddi vakıaların ve delillerin tamamlanması için her türlü girişimi yapabilir.

Taraflar Mahkemeye bu girişimlerde yardımcı olmakla yükümlüdürler. Taraflara Mahkemece istenen deliller için 5 iş gününü geçmemek üzere bir süre verilir. Bu süre içinde, delilleri ibraz etmeyen taraf kaçınmış sayılır ve bu konudaki kaçınma tutanağa geçirilir.

Hakem Mahkemesi keşfe karar verebilir ve bilirkişiye müracaat edebilir.

HUMK 526’ncı maddesi tahkim yargılamasında da uygulanır.

Madde 27- Hakem Mahkemesi taraflardan birinin talebi üzerine veya resen duruşma yapılmasına karar verebilir.

Duruşma günü taraflara bildirilir.

Madde 28- Taraflar duruşmada bizzat bulunabilecekleri gibi kendilerini temsil de ettirebilirler. Tarafın Hakem Mahkemesi önünde temsiline HUMK ve Avukatlık Kanunu hükümleri uygulanır.

Taraflardan her biri kendi teknik elemanlarının anlaşmazlık ile ilgili açıklamalarda bulunmasını talep edebilirler. Tarafların bu taleplerini ve ilgili kişileri delillerin ibrazı safhasında belirtmeleri gerekir. Bu kişilerin dinlenmesi Hakem Mahkemesinin kararına bağlıdır.

Madde 29- Hakem Mahkemesi önündeki feragat, kabul ve sulh beyanları bütünü ile tutanağa geçirilir. Tutanak taraflar ve hakemler tarafından imzalanır.

Duruşmada taraflara sorular sorulabilir. Taraflar da mahkeme vasıtası ile diğer tarafın kendi sorularına cevap vermesini talep edebilirler.

Taraflardan birinin tebliğe rağmen bulunmaması duruşmanın yapılmasını engellemez. Ancak gelmeyen taraf duruşma tutanağını, duruşma tarihinden itibaren 5 iş günü içinde inceleyebilir veya yazılı beyanda bulunabilir.

İki tarafın da bulunmaması halinde hakem mahkemesi dosya üzerinde karar verebilir veya yeni bir duruşma günü tayin ve tebliğ ettirebilir.

Duruşmadan sora Hakem Mahkemesi tahkikata devam edebilir.

Tahkim Yargılamasında gıyap hükümleri uygulanmaz.

Madde 3- Tahkim süresi hususunda HUMK m.529 hükmü uygulanır.

Tek hakem bulunması halinde, sürenin başlangıcı hakemin işe başladığı tarihtir.

Madde 31- Taraflar yazılı biçimde anlaşmak suretiyle devam etmekte olan yargılamayı sona erdirebilirler. Yargılamanın bu yolla sona erdirilmesi halinde Hakem Ücretleri ve Yargılama Giderleri Yönetmeliği’ne göre yargılama giderleri ve hakem ücretlerinin ödenmesi gerekir.

Madde 32- Tahkim masrafları ve hakem ücretlerinin davacı tarafından Oda veznesine ödenmiş olması şartıyla, Hakem Mahkemesi meselenin yeteri kadar açıklığa kavuştuğu ve taraflara iddia ve savunmaları için yeteri kadar imkan verildiği kanaatine varırsa kararın müzakeresine geçer. Hakem Heyeti üye tam sayısı ile toplanır. Toplantılarında çekimser oy kullanılamaz.

Müzakere ve oylama gizlidir.

Müzakere bütün hakemlerin katılması ile yapılır.

Hakem Mahkemesi oy çokluğu ile ve açık oyla karar verir. Karşı oy kullananların görüşlerine kararda yer verilir.

Oylama en genç olan hakemden başlar. Başkan son olarak oy verir. Kararın müzakeresinden ve oylamadan sonra kararın yazılması için Mahkeme Tahkim Bürosunu görevlendirebilir.

Hakem veya hakem heyeti tarafından verilen kararların, 18/6/1927 tarihli ve 186 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 53 uncu maddesinde yazılı unsurları ihtiva etmesi ve karar tarihi yazıldıktan sonra hakemler tarafından imza edilmesi zorunludur.

Madde 33-Hakem Mahkemesi hükmü HUMK m.53’da tespit edilen hususları ihtiva eder.

Ücret ve giderleri ödemiş olan tarafların talepleri üzerine hükmün bir sureti kendilerine verilir.

Madde 34-.Hakem kararlarının, mahkemeye tevdii, tasdiki ve icrası hususunda HUMK hükümleri uygulanır.

Hakem hükmünün bir nüshası Tahkim Bürosunca saklanır.

Hakem hükümleri, tarafların isimleri belirtilmeksizin İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Kararı ile yayınlanabilir.

IV.HAKEM BİLİRKİŞİLİK

Madde 35-Taraflar yazılı olarak anlaşmak şartıyla Kuşadası Ticaret Odası’nın Hakem Bilirkişiliğine başvurabilirler.

Hangi hususun Hakem Bilirkişilerin kararı ile tespit edilmek istendiği açıkça belirtilmelidir.

Madde 36- Yukarıdaki maddedeki başvuru üzerine Oda Yönetim Kurulu 4’ncü maddedeki listeden bir Hakem Bilirkişi seçer. Taraflar da adı geçen listeden anlaşma suretiyle Hakem Bilirkişiyi seçebilirler.

Taraflar 3 Hakem Bilirkişi de isteyebilir.

Seçilen Hakem Bilirkişinin adı taraflara imza mukabilinde ya da iadeli taahhütlü olarak bildirilir.

Hakem Bilirkişinin reddi hususunda da bu Yönetmeliğin 18/II hükmü uygulanır.

Bu Yönetmeliğin 18/III hükmü Hakem Bilirkişilikte de kıyasen uygulanır.

Madde 37-.Hakem Bilirkişi olarak vazife görmüş olan kişi o anlaşmazlıkta Hakem olamaz.

Madde 38-.Hakem Bilirkişi dosya üzerinden karar verir. Gerekli gördüğü takdirde tarafları da dinler. Taraflar Hakem Bilirkişiye kararına dayanak olan bütün hususları tespit edeceği süre içinde bildirirler ve varsa delilleri tevdi ederler.

Hakem Bilirkişi talep üzerine veya re’sen keşif yapmaya da karar verebilir. Bu takdirde bunun için gerekli giderin peşin ödenmesi gerekir.

Madde 39- Hakem Bilirkişi kararını seçildiğinden itibaren 3 ay içinde verir.

Madde 4- Hakem Bilirkişi kararında, karara bağlanması talep edilen konuyu, gerekçeleri ve kararını açıkça belirtir. Karar imzalanarak tebliğ edilmek üzere Tahkim Bürosu’na tevdi edilir.

Birden fazla Hakem Bilirkişi bulunması halinde bu Yönetmeliğin 32’nci maddesi hükmü kıyasen uygulanır.

Madde 41- İşbu Yönetmeliğin Tahkim yargılamasına ilişkin hükümleri Hakem Bilirkişilik hakkında da uygun olduğu ölçüde uygulanır.

Madde 42-.Ücret ve giderler hususunda Hakem Ücretleri ve Yargılama Giderleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.